Jeśli w domu masz więcej niż jeden telewizor i chcesz, żeby każdy z nich odbierał telewizję satelitarną niezależnie od pozostałych, wiesz już, że samo dokupienie kolejnego dekodera to dopiero połowa drogi. Druga połowa kryje się w instalacji, czyli w tym, jak sygnał z anteny trafi do każdego odbiornika bez przekłóceń, opóźnień i wzajemnego blokowania się urządzeń. Zanim przejdziemy do konkretnych rozwiązań, warto zrozumieć jedną podstawową zasadę: tradycyjny konwerter satelitarny, nawet dobry i drogi, ma ograniczoną liczbę wyjść, a każdy dekoder, który chce odbierać sygnał, potrzebuje własnego, niezależnego połączenia. To właśnie tutaj zaczyna się większość problemów przy amatorskich próbach rozbudowy instalacji.

Standardowy konwerter typu Single ma 1 wyjście i nadaje się wyłącznie do obsługi jednego urządzenia. Jeżeli chcesz podłączyć 2 dekodery, potrzebujesz konwertera Twin, przy 3 lub 4 dekoderach sięgasz po konwerter Quad, a przy 5 do 8 urządzeniach odpowiedni będzie konwerter Octo. To nie jest kwestia wyboru, ale techniczny wymóg wynikający ze sposobu, w jaki każdy tuner satelitarny negocjuje z konwerterem parametry sygnału: polaryzację i zakres częstotliwości. Dwa urządzenia podłączone do jednego wyjścia konwertera wchodzą ze sobą w konflikt, powodując zanik obrazu lub brak sygnału na jednym z telewizorów. Właśnie dlatego popularne rozgałęźniki antenowe, które sprawdzają się przy antenach DVB-T, tutaj po prostu nie działają.

Konwerter Quad, Octo i Unicable – czym się różnią i kiedy który wybrać

Na rynku dostępne są konwertery różnych marek i klas jakościowych. Wśród popularnych modeli, które można kupić w polskich sklepach, znajdziesz między innymi konwertery Inverto Black Ultra z szumem 0,2 dB, Televes Quad z szumem 0,3 dB, FTE Excellento Quad czy Opticum Robust Quad z szumem 0,1 dB. Ceny konwerterów Quad wahają się od około 45 zł za modele budżetowe marki LTC (np. LXSAT403) do 150 zł i więcej za konwertery Inverto Premium. Konwerter Octo, obsługujący do 8 wyjść, kosztuje zazwyczaj od 100 do 200 zł. Różnica między tanimi a droższymi modelami ujawnia się przede wszystkim przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych, gdy parametr MER (miara jakości sygnału cyfrowego) spada poniżej bezpiecznego progu. W standardzie DVB-S2, w którym nadawane są kanały HD i 4K, minimalna wymagana wartość MER wynosi 14 dB, a przy popularnych czaszach o średnicy 80 cm z dobrym konwerterem uzyskuje się na transponderze 11508 wartości rzędu 15 do 16 dB.

Osobną kategorię stanowią konwertery Unicable (znane też jako SCR lub dCSS). Ich największa zaleta polega na tym, że zamiast kilku osobnych kabli do poszczególnych pomieszczeń wystarczy jeden przewód koncentryczny, po którym sygnał dla wielu dekoderów jest przesyłany jednocześnie na różnych częstotliwościach użytkownika, zwanych pasmami UB. Unicable I (zgodny z normą EN50494) obsługuje do 8 takich pasm, natomiast nowszy Unicable II (dCSS, EN50607) nawet do 32. Przykładem urządzenia z tej kategorii jest Switch Unicable II Inverto IDLU-UST110-CUO1O-32P, dostępny w cenie około 419 zł. Konwerter Unicable sprawdza się szczególnie w sytuacji, gdy poprowadzenie kilku kabli jest trudne lub niemożliwe, na przykład w starym budownictwie z wąskimi kanałami instalacyjnymi. Warunkiem koniecznym jest jednak to, żeby dekodery obsługiwały technologię Unicable i żeby każdy z nich miał przypisany unikatowy numer pasma UB, bez duplikatów w całej instalacji.

Multiswitch jako rozwiązanie dla większych instalacji

Kiedy masz do obsłużenia więcej niż 4 telewizory albo chcesz w tej samej instalacji łączyć sygnał satelitarny z naziemnym DVB-T, sam konwerter Octo przestaje wystarczać. Tutaj wchodzi do gry multiswitch, czyli urządzenie aktywne (z własnym zasilaniem), które przyjmuje sygnały z konwertera i dystrybuuje je do wielu wyjść. Na przykład multiswitch Corab Smart Line 5/8 kosztuje 289 zł i ma 5 wejść (4 satelitarne z konwertera Quatro plus 1 naziemne) oraz 8 wyjść dla dekoderów. Większe modele z tej samej serii, jak Corab Smart Line 5/16 (439 zł) czy 5/32 (849 zł), pozwalają obsłużyć odpowiednio 16 lub 32 punkty odbiorcze, co czyni je dobrym wyborem dla małych budynków wielorodzinnych lub bardzo dużych domów. Alternatywą jest seria Telmor TT, na przykład model TT 5/8 FT końcowy w cenie 319 zł czy TT 9/8 FT końcowy za 449 zł. Modele z serii 9/X mają 9 wejść, co pozwala podłączyć sygnał z 2 satelitów jednocześnie, przydatne gdy poza Hotbirdem chcesz odbierać też kanały z Astry.

Warto wiedzieć, że do multiswitcha nie podłącza się zwykłego konwertera Quad ani Octo, lecz specjalny konwerter Quatro, który nie rozdziela sygnału na wyjściach, ale wyprowadza jednocześnie wszystkie 4 pasma (Horizontal Low, Horizontal High, Vertical Low, Vertical High) na 4 oddzielnych wyjściach do wejść multiswitcha. Nieodróżnienie tych dwóch typów konwerterów, Quad i Quatro, to jeden z najczęstszych błędów przy samodzielnym planowaniu instalacji. Konwerter Quatro Inverto Black Ultra 0,2 dB (kod A98266 w ofercie Dipol) kosztuje netto około 108 zł. Jeśli nie masz pewności, jaki konwerter pasuje do Twojego systemu, warto skonsultować się z monterem antenowym, który oceni instalację i dobierze właściwy sprzęt.

Canal+ i Polsat Box – jak działa usługa Multiroom w praktyce

Zarówno Canal+, jak i Polsat Box oferują usługę pozwalającą na korzystanie z jednego abonamentu na kilku telewizorach w tym samym gospodarstwie domowym. Każdy dodatkowy telewizor musi mieć przypisany własny dekoder, a wszystkie dekodery muszą znajdować się w tej samej domowej sieci LAN. Autoryzacja odbywa się automatycznie, gdy każdy z dekoderów jest podłączony do routera przez kabel Ethernet lub przez sieć Wi-Fi. Co kilka godzin urządzenia wymieniają między sobą klucze autoryzacyjne, bez konieczności jakiejkolwiek interwencji ze strony użytkownika. Jeśli dekoder dodatkowy straci połączenie z siecią na dłużej niż kilka godzin, na ekranie pojawi się komunikat o braku autoryzacji i odbiór zostanie zablokowany.

Do prawidłowego działania całego systemu potrzebne są:

• antena satelitarna ustawiona na Hotbird 13°E z odpowiednim konwerterem,
• kable koncentryczne z pełnej miedzi poprowadzone do każdego dekodera,
• sieć domowa LAN (kabel Ethernet lub Wi-Fi) dla każdego dekodera dodatkowego,
• router zapewniający stały dostęp do internetu dla autoryzacji i usług streamingowych.

W ofercie Canal+ jako dekoder główny pełni rolę Ultrabox+ 4K, który obsługuje standard 4K HDR, ma wbudowany moduł Wi-Fi i dysk o pojemności 1 TB, co pozwala nagrywać nawet kilkaset godzin materiału wideo. Funkcja multinagrywania umożliwia jednoczesne nagrywanie do 3 kanałów podczas oglądania czwartego na żywo. Dekodery dodatkowe w systemie multiroom na kilka telewizorów Canal+ to przede wszystkim Dualbox+ 4K, który również obsługuje rozdzielczość 4K i zapewnia dostęp do platform streamingowych po podłączeniu do internetu. Dla tych, którzy nie potrzebują możliwości nagrywania, ale chcą mieć dostęp do Canal+ 4K, dostępna jest opcja z modułem CAM CI+ ECP, który można wsunąć bezpośrednio do gniazda CI+ telewizora z odpowiednim interfejsem, rezygnując całkowicie z osobnego dekodera.

Polsat Box stawia na podobne rozwiązanie. Dekoder główny Polsat Box 4K obsługuje zarówno sygnał satelitarny, jak i IPTV, ma napęd do wewnętrznego dysku 2,5 cala (HDD lub SSD) i pilot Bluetooth. Minimalna prędkość internetu do odbioru treści HD przez sieć to 8 Mb/s, a dla treści 4K trzeba mieć łącze co najmniej 25 Mb/s. Jako dekodery dodatkowe działają Polsat Box 4K Lite oraz starsze modele jak Evobox HD. Dla tych, którym zależy tylko na odbiorze sygnału bez dodatkowych funkcji, Polsat Box oferuje moduł CAM CI+ do montażu bezpośrednio w telewizorze. Starsze dekodery, jak HD 3000 czy HD 5000, wymagają ręcznego przekładania kart co kilka dni, co w praktyce jest uciążliwe i sprawia, że autoryzacja przez sieć LAN z nowymi modelami jest dużo wygodniejsza.

Jak zaplanować instalację – pytania, które musisz zadać przed zakupem

Zanim zdecydujesz się na konkretne rozwiązanie, musisz odpowiedzieć na kilka praktycznych pytań. Ile telewizorów chcesz podłączyć? Czy instalacja jest nowa, czy rozbudowujesz istniejącą? Czy możesz poprowadzić kilka kabli od anteny do poszczególnych pomieszczeń, czy wolisz ograniczyć się do jednego przewodu? Ile dekodery będą od siebie oddalone i czy masz dostęp do sieci LAN lub Wi-Fi w każdym z pomieszczeń?

• 2 dekodery: konwerter Twin, 2 osobne kable.
• 3 lub 4 dekodery: konwerter Quad, 3 lub 4 kable.
• 5 do 8 dekoderów: konwerter Octo, 5 do 8 kabli.
• Więcej niż 8 odbiorników lub łączenie SAT z DVB-T: konwerter Quatro i multiswitch.
• Ograniczona liczba kabli: konwerter Unicable z rozgałęźnikami do częstotliwości co najmniej 2400 MHz.

W każdym przypadku kabel satelitarny powinien być kablem koncentrycznym z pełnej miedzi, o impedancji 75 Ohm i tłumieniu dostosowanym do długości trasy. Dla tras do 30 m wystarczy kabel klasy 90 dB, dla dłuższych tras warto wybrać kabel klasy 100 dB lub wyższej. Do połączeń używa się złączy F, które muszą być pewnie zarobione, bo każde luźne lub zawilgocone złącze F potrafi obniżyć MER o kilka decybeli i pogorszyć stabilność odbioru. Złącza kompresyjne są trwalsze od zaciskanych ręcznie, szczególnie w warunkach zewnętrznych.

Montaż anteny satelitarnej i jego koszt

Sam montaż anteny satelitarnej wraz z ustawieniem i poprowadzeniem 1 kabla do dekodera kosztuje u monterów zazwyczaj od 200 do 250 zł brutto. Montaż z 2 kablami, czyli dla 2 dekoderów, to zazwyczaj 220 zł, a dla 3 lub 4 dekoderów od 250 do 350 zł, w zależności od trudności trasy kablowej i lokalizacji. Samo ustawienie istniejącej anteny lub wymiana konwertera z regulacją kosztuje od 140 do 200 zł. Są to ceny orientacyjne dla instalacji standardowych, bez specjalnych utrudnień takich jak bardzo wysoki dach, grube mury lub brak pionów instalacyjnych.

Anteny satelitarne offsetowe dostępne są w rozmiarach od 60 cm do 120 cm. Do standardowego odbioru Canal+ lub Polsat Box w warunkach miejskich wystarczy antena 80 cm. Na rynku popularną i cenioną przez monterów marką jest Corab, oferująca anteny stalowe i aluminiowe w różnych rozmiarach. Przykładowo antena Corab 90 cm kosztuje w sklepach około 160 zł. Alternatywą jest oferta Televes, której anteny 80 cm kupuje się już od 130 zł. Do ustawienia anteny na satelitę Hotbird 13°E konieczne jest precyzyjne wycelowanie czaszy, a monter używa do tego miernika sygnału, który pozwala odczytać na żywo wartości siły i jakości sygnału na konkretnych transponderach. Bez miernika ustawienie anteny sprowadza się do szacowania kąta i nie gwarantuje optymalnych parametrów.

Autoryzacja dekoderów i sieć domowa

Zarówno serwis techniczny Canal+, jak i serwis techniczny Polsat Box potwierdzają, że do poprawnego działania multiroom z nowymi dekoderami wymagana jest domowa sieć LAN. Każdy dekoder w systemie musi być podłączony do tej samej sieci, co dekoder główny. Oznacza to, że jeśli Twój router stoi w salonie i zasięg Wi-Fi nie sięga do sypialni, gdzie stoi dodatkowy telewizor z dekoderem, musisz albo wzmocnić sieć bezprzewodową, albo poprowadzić kabel Ethernet. Część użytkowników w takim przypadku korzysta z adapterów PowerLine (sieci przez przewody elektryczne) albo z punktów dostępu Wi-Fi, które rozszerzają zasięg sieci w całym domu.

Jeśli korzystasz z Canal+ HD lub nowszego Canal+ 4K i masz jeden dekoder główny z kilkoma dekoderami dodatkowymi, pamiętaj, że wszystkie muszą być zarejestrowane przez operatora jako urządzenia w ramach tej samej umowy abonenckiej. Samowolne przełożenie karty z jednego dekodera do drugiego nie jest właściwą metodą autoryzacji przy nowszych urządzeniach i może skończyć się blokadą odbioru. W razie problemów z konfiguracją lub gdy dekoder dodatkowy nie autoryzuje się samodzielnie, najszybszym rozwiązaniem jest kontakt z infolinią operatora lub wizyta montera.

Dekodery OTT i rozwiązania przez internet

Warto też wiedzieć, że zarówno Canal+, jak i Polsat Box oferują dekodery działające wyłącznie przez internet, bez potrzeby podłączania do anteny satelitarnej. W Canal+ jest to Canal+ BOX+, natomiast w Polsat Box odpowiednikiem jest Evobox Stream. Takie urządzenia mogą być ciekawym uzupełnieniem instalacji satelitarnej, szczególnie w pokojach, do których trudno doprowadzić kabel od anteny. Ich działanie zależy jednak całkowicie od jakości połączenia internetowego. Zarówno Canal+ przez internet, jak i Polsat Box przez internet wymagają stabilnego łącza szerokopasmowego, a przy treściach 4K potrzebujesz przynajmniej 25 Mb/s na jedno urządzenie.

Polsat Box HD i Canal+ HD – pakiety i opcje dla kilku telewizorów

Jeżeli dopiero planujesz zamówienie anteny satelitarnej i zestawu dekoderów, warto przy tej okazji przejrzeć dostępne pakiety abonamentowe. Pakiety programowe Canal+ obejmują między innymi kanały filmowe, sportowe i dokumentalne, a usługa multiroom pozwala na korzystanie z nich na kilku telewizorach w ramach jednej umowy. Każdy dodatkowy dekoder wiąże się z dodatkową opłatą miesięczną, której wysokość zależy od wybranego pakietu i aktualnej oferty operatora. Podobnie działają pakiety programowe Polsat Box, gdzie opcja Multiroom HD umożliwia korzystanie z tych samych kanałów na do 4 telewizorach jednocześnie. Warto pamiętać, że do każdego dodatkowego telewizora potrzebny jest osobny dekoder, a każdy z nich wymaga indywidualnej aktywacji w systemie operatora.

Jeśli natomiast szukasz rozwiązania bez abonamentu, na satelicie Hotbird dostępnych jest sporo kanałów telewizyjnych bez opłat, nadawanych w sposób niekodowany, czyli FTA. Są to między innymi kanały informacyjne, religijne i tematyczne z różnych krajów. Na satelicie Astra można dodatkowo odbierać TV Trwam i Radio Maryja po polsku, a także kilkadziesiąt kanałów niemieckich i kilkanaście niekodowanych kanałów francuskich. Odbiór tych kanałów nie wymaga żadnej umowy z operatorem, wystarczy antena, konwerter i podstawowy dekoder, który obsługuje standard DVB-S2.

Osobną opcją, wartą uwagi przy kompletowaniu instalacji z kilkoma odbiornikami, jest Polsat Box HD w wariancie usługi multiroom dla istniejących abonentów. Starsze dekodery HD, jak HD 3000 czy HD 5000, działają przez przekładanie kart, co jest metodą mniej wygodną, ale technicznie poprawną. Jeśli jednak chcesz uniknąć tego ograniczenia, nowsze modele z automatyczną autoryzacją przez sieć LAN zdecydowanie ułatwiają codzienne użytkowanie instalacji z kilkoma dekoderami. Monter antenowy, który wykona instalację kablową i skonfiguruje cały system, może też pomóc w aktywacji dekoderów dodatkowych i upewnieniu się, że sieć domowa działa poprawnie w każdym pomieszczeniu.